E621 (MSG): veilig of gevaarlijk?

Als je de ingrediënten van een zakje zoutjes bekijkt, heb je een kleine kans dat je daar E621 op aantreft. Toch zit deze toevoeging er waarschijnlijk wel in. Daarom is het belangrijk om deze stof te herkennen.  Is deze veilig of gevaarlijk voor je gezondheid? Je leest er hier alles over.

E621: wat is het?

E621 is een door de EU toegestane hulpstof en een veelgebruikte smaakversterker in hartige etenswaren, zoals worst en bouillon. De naam van dit E-nummer is mononatriumglutamaat (MSG). Het is de kunstmatige variant van de natuurlijke smaakversterker ve-tsin, die gemaakt wordt uit zeewier.

Mononatriumglutamaat wordt via een chemisch proces gewonnen uit plantaardige producten. Hiervan wordt een concentraat gemaakt en dit wordt vervolgens gekristalliseerd. Zo ontstaat een fijn, wit poeder.

Hoewel de stof van zichzelf vrijwel geen smaak heeft, kan deze de smaak van hartige producten versterken en op deze manier zorgen voor een intense smaakbeleving. Denk aan de krachtige smaken van sommige bouillons en kruidenmengsels. Chinese restaurants staan erom bekend de stof toe te voegen aan hun maaltijden.

MSG bestaat uit een combinatie van natrium en glutaminezuur. Deze laatste stof is een aminozuur die ook voorkomt in veel natuurlijke producten, zoals kaas en tomaten, maar dan in een andere variant en niet geïsoleerd. Dat laatste betekent dat er naast glutaminezuur ook andere stoffen in zitten, die het effect van het zuur kunnen neutraliseren.

Waar zit E621 in?

Omdat MSG hartige smaken intensiveert, vind je de stof vooral in hartige producten:

  • Soep uit blik en pak
  • Bouillonpoeder en -blokjes
  • Kant-en-klare sausjes
  • Kant-en-klaarmaaltijden
  • Diepvries pizza
  • Chinees eten
  • Kruidenmengsels
  • Specerijen
  • Frisdrank
  • Brood
  • Koek en gebak
  • Vegetarisch broodbeleg en andere vegaproducten
  • Bewerkte vis, zoals vissticks
  • Bewerkt vlees, zoals vleeswaren en worst
  • Chips met een smaakje
  • Zoutjes
  • Zoutvervangers
  • Voedingssupplementen
  • Zuivelproducten

E621 synoniemen

E621 heeft een heleboel synoniemen. Daardoor vind je de stof niet altijd gemakkelijk terug op de verpakking van een product. Dit zijn de vele namen waaronder E621 kan schuilgaan:

  • Ve-tsin
  • Ajinomoto
  • Smaakversterker
  • Natriumglutamaat
  • L-glutamaat
  • Glutamaat
  • Glutamaatzuur
  • Mononatriumglutamaat
  • Monohydraat glutamic acid
  • Natuurlijke smaakstoffen
  • MSG
  • Gehydrolyseerd eiwit

Is E621 veilig?

Hoewel een onderzoek uit 2007 spreekt van een veilige limiet van 16 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht per dag (1), ligt die veilige bovengrens volgens de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) op 30 mg/kg lichaamsgewicht (2).

Veel mensen, met name kinderen, krijgen volgens de voedselautoriteit overigens meer MSG binnen dan de maximale hoeveelheid die ze aanbevelen. Deze mensen krijgen zelfs te maken met hoeveelheden die volgens de EFSA verband houden met negatieve gezondheidseffecten (2), waarover later meer.

Sommige onderzoekers gaan zover om te stellen dat het veelvuldige gebruik van E621 negatieve gevolgen zou kunnen hebben voor de volksgezondheid. Ze concluderen dat het niet onverstandig zou zijn om een totaalverbod op het gebruik van MSG te overwegen als er meer bewijs komt voor de toxiciteit van de stof (3).

Gezondheidseffecten van MSG

MSG heeft in bepaalde hoeveelheden een negatieve invloed op onze gezondheid. Grotere hoeveelheden E621 verhogen namelijk de hoeveelheid glutamaat in ons bloed (4). Volgens de EFSA kun je last krijgen van verschillende klachten als je per dag meer dan 42,9 tot 150 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht binnenkrijgt (5). Bij deze hoeveelheden ziet de EFSA de volgende effecten:

  • Chinees-restaurant-syndroom
  • Hoofdpijn
  • Hogere bloeddruk
  • Toename van insuline

E621 en Chinees restaurant syndroom

De term Chinees-restaurant-syndroom is ontstaan toen mensen klachten kregen na het eten in een Chinees restaurant, waar van oudsher veel MSG aan de maaltijden wordt toegevoegd. Ook veel fastfood restaurants doen dat overigens.

Het Chinees-restaurant syndroom kun je herkennen aan de volgende lichamelijke reacties (6, 7):

  • Rode, warme wangen, neus, kin en/of voorhoofd
  • Branderig gevoel in gezicht, nek en/of andere lichaamsdelen
  • Spierstijfte in het gezicht
  • Druk achter de ogen en andere delen van het gezicht
  • Misselijkheid
  • Zweten
  • Algeheel gevoel van zwakheid
  • Gevoelloosheid en tintelingen
  • Hartkloppingen

De EFSA stelt dat deze klachten kunnen optreden bij een dagelijkse inname van meer dan 42,9 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht (2). Voor iemand met een lichaamsgewicht van 70 kilo zou dat gaan om meer dan 3 gram MSG op een dag. Voor een kind van 20 kilo gaat het al om een dagelijkse hoeveelheid van 85 milligram.

E621 en hoofdpijn

Hoofdpijn kan deel uitmaken van het Chinees-restaurant-syndroom, maar de EFSA stelt dat deze klacht pas kan optreden bij een dagelijkse inname van meer dan 85,8 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht (2). Voor een persoon van 70 kilo gaat het dan om 6 gram MSG per dag. Een kind van 20 kilo zou bij 1,7 gram MSG per dag al hoofdpijn kunnen krijgen.

E621 en diabetes

Krijg je dagelijks meer dan 143 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht binnen, dan reageert je lichaam daarop door meer van het hormoon insuline aan te maken (2). Het is bekend dat verhoogde insulineniveaus op hun beurt kunnen leiden tot diabetes type 2.

Heb je een lichaamsgewicht van 70 kilo, dan bereik je deze hoeveelheid als je dagelijkse voeding meer dan 10 gram MSG bevat. Een kind van 20 kilo kan deze hoeveelheid al binnenkrijgen door een diepvriespizza te eten.

E621 en hoge bloeddruk

Je bloeddruk kan stijgen als je op een dag 150 milligram MSG per kilo lichaamsgewicht binnenkrijgt (2). Dat is 10,5 MSG gram voor iemand van 70 kilo en 3 gram voor een kind van 20 kilo. Er zijn trouwens onderzoekers die beweren dat de helft aan MSG al voldoende is om je bloeddruk te beïnvloeden (7, 8). Het effect op je bloeddruk zou groter zijn als je bloeddrukverlagers slikt (9).

Andere invloeden van E621

Naast de effecten van MSG die de EFSA ziet, zou E621 ook andere invloeden hebben op ons lijf. Zo zijn er een aantal publicaties verschenen over de invloed van MSG op:

  • Nachtrust
  • Brein
  • Eetlust en gewicht
  • Diverse organen en cellen

E621 en slaapproblemen

Er zijn onderzoeken die E621 in verband brengen met een verstoorde ademhaling tijdens de slaap, zoals slaapapneu (10, 11). Heb je last van deze kwaal, dan voel je je ’s ochtends niet uitgerust, ben je snel geïrriteerd en voel je je overdag slaperig. Op lange termijn kan slaapapneu schadelijk zijn voor je gezondheid.

Is E621 gevaarlijk voor ons brein?

Van glutamaat is bekend dat het onze hersenen stimuleert, zodat onze zintuigelijke waarneming verbetert en eten lekkerder smaakt. Die stimulerende werking kan mogelijk verklaren waarom sommige ouders hun kinderen als druk ervaren nadat ze producten met MSG hebben gegeten.

MSG heeft nog meer invloed op ons brein. Zo zijn er aanwijzingen dat de stof de afgifte van gelukshormonen kan verstoren (12). Daarnaast denken sommige wetenschappers dat MSG aan de basis ligt aan afwijkend weefsel in de hersenen (13).

Overmatig gebruik van glutamaat, het hoofdbestanddeel van MSG, zou kunnen leiden tot neurologische symptomen, zoals het krimpen van zenuwcellen (14, 15, 16). Verder kun je natuurlijk vraagtekens zetten bij het feit dat mensen met autisme veel glutamaat in hun lichaam hebben (17).

Krijg je obesitas van E621?

Je zou zeggen dat E621 kan bijdragen aan obesitas omdat het ervoor zorgt dat we etenswaren als smaakvoller ervaren. Sommige onderzoekers vonden hiervoor inderdaad bewijs (18, 19, 20). Toch zijn er ook onderzoekers die geen verband zagen tussen de smaakstof en het optreden van overgewicht (21).

Er zijn ook wetenschappers die denken dat niet zozeer de intense smaakbeleving, maar de invloed van MSG op het verzadigingshormoon leptine aan de basis ligt van overgewicht (22). Leptine geeft onze hersenen het signaal dat we genoeg hebben gegeten. Is de werking van leptine verstoord, dan blijven we dooreten.

Er zijn studies die deze bevindingen onderschrijven (23, 24, 25), maar uit sommige onderzoeksresultaten blijft dat MSG je eetlust juist kan helpen verminderen (24, 26). Er is dus niet eenvoudig te zeggen wat de invloed is van MSG op je eetlust en gewicht.

Invloed op diverse organen en cellen

E621 heeft mogelijk ook invloed op de gezondheid van onze cellen, ogen, lever en voortplantingsorganen. Zo blijkt dat kankerpatiënten hoge glutamaat-niveaus in hun bloed hebben (27).  Ook zouden zowel kleine als grote doses van de stof schadelijk zijn voor onze ogen (28). Verder zou onze lever kunnen ontsteken onder invloed van MSG (29, 30, 31). Onderzoeken bij dieren laten zien dat MSG een toxisch effect kan hebben op het voortplantingssysteem (32, 33).

Je kunt gevoelig zijn voor E621

Sommige mensen ervaren geen directe of duidelijke klachten na het eten van voedingsmiddelen waaraan MSG is toegevoegd. Anderen kunnen te maken krijgen met ernstige symptomen. Hun klachten zijn het gevolg van een intolerantie voor de smaakversterker.

Mensen die gevoelig zijn voor MSG, kunnen te maken krijgen met de volgende overgevoeligheidsreacties (34):

  • zwelling in de keel of in het gezicht
  • onregelmatige of snelle hartslag
  • moeite met ademhalen
  • pijn op de borst

Zo’n 10 tot 15 procent van de mensen met migraine zou gevoelig zijn voor E621, waardoor ze eerder klachten krijgen na het eten van producten met deze stof (35). Daarnaast zou de smaakversterker een trigger kunnen zijn voor astma. Er zijn onderzoeken die deze bewering ondersteunen (36, 37, 38) maar er zijn ook studies die geen duidelijk verband vonden tussen MSG en de luchtwegaandoening (39, 40).

Hoeveel MSG krijgen we eigenlijk binnen?

In de EU mogen fabrikanten maximaal 10 gram glutaminezuur per kilo voedsel toevoegen. Voor zoutvervangers, kruidenmengsels en specerijen is er geen maximaal toegestane hoeveelheid. Deze producten kunnen dus relatief veel MSG bevatten.

Omdat we kruiden en specerijen in kleine hoeveelheden gebruiken, krijgen we als het goed is niet veel glutaminezuur binnen. Bij etenswaren ligt dat anders. Eet je bijvoorbeeld als avondmaaltijd een diepvriespizza van 320 gram, dan zou je 3,2 gram MSG kunnen binnenkrijgen.

Had je diezelfde middag nog een kom kant-en-klare soep gegeten, dan zou daar nog maximaal 2,5 gram MSG zijn bijgekomen. Eet je brood als ontbijt en lunch, dan kan het zijn dat je die dag al 1,2 gram MSG had binnengekregen. Tel dat bij elkaar op en je komt uit op bijna 7 gram. Sommige onderzoekers schatten dat we dagelijks gemiddeld 10 gram MSG binnenkrijgen (41).

Conclusie

MSG zit in veel producten en is moeilijk te herkennen, waardoor we al gauw veel van de stof kunnen binnenkrijgen. Omdat de smaakversterker een negatief effect kan hebben op jouw gezondheid en die van je kinderen, kun je het beste zo min mogelijk producten met E621 kopen. Zeker als je bloeddrukverlagers slikt of last hebt van diabetes of migraine. Zelfs als je minder natrium zou willen binnenkrijgen, is MSG volgens onderzoekers geen goed alternatief voor zout (42).

MSG vermijden is niet moeilijk. Je hoeft alleen maar te kiezen voor verse en onbewerkte ingrediënten, zoals vers vlees en verse kruiden. Maak ook soepen en sauzen zelf, dan weet je precies wat erin zit. Ook minder brood eten helpt om minder E621 binnen te krijgen. Je kindje geef je het beste zelfgemaakte soep en bouillon zonder E-nummers. Haal je een keer chips in huis, koop dan de naturel variant. Of nog beter: maak zelfs chips van verse groenten.

Als je boodschappen gaat doen, check de producten dan niet alleen op E621 en de andere benamingen voor deze stof. Kijk ook of er geen gistextract in het product zit. Deze vervanger van MSG bevat net zo goed een grote hoeveelheid glutamaat.

Als je gevoelig bent voor MSG, dan kun je de stof het beste helemaal vermijden. Mocht je ernstige klachten krijgen, waarschuw dan uiteraard je huisarts.

 

 


DOWNLOAD HET SUIKERVRIJE DAGMENU

Activeer je vetverbranding en krijg meer energie met de makkelijke suikervrije en koolhydraatarme recepten uit het dagmenu!

  • Met 14 makkelijk toepasbare tips voor snel resultaat!

Meer dan 60.000 bezoekers hebben dit dagmenu al gedownload.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *