Kombucha, wat is het en is het gezond?

Steeds vaker zien we het drankje ‘Kombucha’ verschijnen in de winkels en op het internet. Dat is best logisch want deze bijzondere drank lijkt ons veel te kunnen bieden. Deze eeuwenoude drank heeft zelfs de bijnaam ‘Onsterfelijkheidsthee’!

In dit artikel vertellen we je waarom kombucha deze bijnaam heeft en ontdek je hoe deze bijzondere drank wordt gemaakt.

In dit artikel lees je:

  • Wat kombucha is
  • Waar kombucha vandaan komt
  • Of kombucha gezond is
  • Welke kombucha het meest geschikt is
  • Welke variaties kombucha heeft

Wat is kombucha?

Kombucha is een gefermenteerde drank op basis van zwarte of groene thee.

Na het toevoegen van suiker, specifieke bacteriën en gist gaat de drank fermenteren. Dit houdt in dat de suikers, door de bacteriën, worden opgenomen en de drank een andere structuur krijgt. In de drank ontstaat een beetje koolzuur, de drank verandert van smaak en er ontstaan nieuwe bacteriën, vitaminen en mineralen (1).

Tijdens het fermentatieproces, wat ongeveer een week duurt, ontstaat een zwamachtig vel bovenop de drank. Dit heet een SCOBY (1); een afkorting voor ‘Symbiotic Culture Of Bacteria and Yeast’. In het Nederlands betekent dit dat het ‘een samenwerkend verband is van bacteriën en gist’.

Als de kombucha klaar is kun je met de SCOBY weer nieuwe kombucha gaan fermenteren.

Kortom:
Kombucha is een gefermenteerde drank op basis van zwarte of groene thee.

Waar komt kombucha vandaan?

De precieze herkomst van deze drank is niet 100% duidelijk, daarvoor is het te lang geleden ontstaan. Uit onderzoek (2) is wel gebleken dat het al eeuwen geleden werd bereidt in het Verre Oosten ter bevordering van kracht en gezondheid. Het had zelfs de bijnaam ‘onsterfelijkheidsthee’ en men gebruikte het vanwege de verschillende gezondheidsvoordelen van de kombucha. In deze landen was het zelfs gebruikelijk dat de kombucha bestanddelen van moeder op dochter werden doorgegeven als huwelijksgeschenk. Met het familierecept en de bijbehorende ingrediënten, kon zij vervolgens de rest van haar leven haar eigen gezin voorzien van deze bijzondere drank.

De drank vond ook zijn weg naar Rusland en het wordt daar nog steeds vaak dagelijks gedronken.

In de jaren ’60 en ’70 werd kombucha in Amerika enorm populair binnen de hippiecultuur. Als tegenhanger van de grote, commerciële frisdrankmerken, was er veel interesse in het natuurlijke product. Ook de goede en gezonde bestanddelen zorgden ervoor dat kombucha in die tijd een hype werd.

De laatste jaren zien we kombucha wederom weer volop verschijnen. Dit komt doordat we tegenwoordig steeds vaker puur en onbewerkt willen eten en drinken. Daarnaast hebben we veel interesse in onze gezondheid. Er wordt veel geschreven over de drank en haar goede eigenschappen voor het menselijk lichaam. Maar over welke gezondheidsvoordelen hebben we het nou precies?

Samengevat:
Kombucha is een eeuwenoude drank uit het Verre Oosten. Daar werd het, vanwege de vele gezondheidsvoordelen, traditioneel ingezet ter bevordering van kracht en genezing.

Is kombucha gezond?

In ons eerdere artikel over fermenteren hebben we vastgesteld dat het fermenteren van producten verschillende gezondheidsvoordelen hebben. Ook kombucha heeft een aantal gezonde eigenschappen voor het menselijk lichaam. Hieronder lichten we toe welke dat zijn:

1. Antioxidanten

De theesoorten (en dan met name de groene thee) waar kombucha van wordt gemaakt, bevat veel antioxidanten. Antioxidanten zijn essentieel voor ons lichaam omdat ze ons lichaam helpen met het onklaar maken van vrije radicalen. Bij het verbranden van energie komen afvalstoffen vrij (vrije radicalen). Deze moeten geneutraliseerd worden zodat ze geen gezonde cellen aantasten. Het is dus een prima bron van antioxidanten (3) waarvan wetenschappelijk bewezen is dat we antioxidanten uit voeding het beste kunnen opnemen (4).

2. Maag- darmwerking

Tijdens het fermentatieproces ontstaan nieuwe bacteriën (5). Dit zijn gezonde bacteriën die de werking van onze darmen kunnen optimaliseren. De darmflora wordt hiermee aangevuld en de darmwerking verbetert. Let op: kombucha bevat, in vergelijking met gefermenteerde zuivel, minder probiotica. Wel is het zo dat de diversiteit van de ontstane bacteriën in combinatie met de antioxidanten van de thee èn de hogere zuurtegraad, een zeer gezond effect hebben op maag- darmproblemen (6).

3. Bevordert de spijsvertering

Door de fermentatie ontstaan verschillende enzymen die onze spijsvertering (7) ondersteunen in het afbreken en verwerken van ons voedsel.

4. Werkt ontstekingsremmend

Onderzoek (8) wijst uit dat, naast de verschillende enzymen, ook zuren ontstaan. Deze geven de kombucha een friszure smaak en zorgen daarnaast voor een verbetering van de opname van eerdergenoemde enzymen. Ook kan het een positief effect hebben op lichamelijke ontstekingen, en dan met name degene in het darmstelsel.

5. Ondersteunt het immuunsysteem

Tijdens de fermentatie van producten komen vitaminen vrij. Ook kombucha bevat vitamine A, B soorten en K. Doordat onze darmwerking verbetert ontstaat ook een stijging van de opname van vitaminen. Hiermee helpen we ons immuunsysteem.

6. Goed voor de huid

Uiteraard wordt onze huid van binnenuit gevoed. Hoe beter ons darmstelsel werkt, hoe meer essentiële vitamines, mineralen, enzymen en antioxidanten we kunnen opnemen. Dat zie je terug in je huid. Daarnaast werkt kombucha ook heel goed als een reinigende en verfrissende tonic voor je huid. Juist door de ontstekingsremmende capaciteit is het een prima middel voor een goed gereinigde huid.

Maar let op..

Toch zijn er ook tegengeluiden te horen. Omdat de SCOBY van de kombucha, door terugkerende fermentatie, steeds verandert is het lastig om wetenschappelijk vast te stellen dat alle kombucha soorten dezelfde eigenschappen hebben. Er is dus geen algemeen gezondheidskeurmerk op te plakken. Ook wordt er gewaarschuwd dat, bij een onzorgvuldig fermentatieproces, niet alleen goede bacteriën, maar ook slechte bacteriën kunnen ontstaan. Vanwege de wat hogere zuurtegraad is het ‘t beste om dagelijks maximaal één glas van 150 ml kombucha te drinken. Als je snel last hebt van maagklachten dan kun je beter wat voorzichtiger zijn met deze fris-zure drank. Daarnaast bevat kombucha een heel klein percentage alcohol (<0,5%) dat door de vergisting van de suiker is vrijgekomen.

Samengevat:
Zoals ieder gefermenteerd product, biedt ook kombucha veel gezondheidsvoordelen. Het is een bron van antioxidanten, gezonde bacteriën, enzymen en vitaminen die de werking van je lichaam kunnen ondersteunen. Wel moet het fermentatieproces zorgvuldig en vrij van andere bacteriën verlopen. Ook bevat het een minimaal percentage alcohol en kan het wat aan de zure kant zijn voor mensen die last hebben van hun maag.

Welke kombucha is het meest geschikt?

Er zijn nu zoveel verschillende kombucha’s te koop. Waar moet je op letten om zeker te weten dat je een goed en gezond kombucha drankje koopt?

Zelf maken

Om er zeker van te zijn dat de kombucha alleen bestaat uit goede grondstoffen kun je het natuurlijk zelf gaan fermenteren. Dit is wel een uitgebreid proces waarbij je 100 % zeker moet weten dat je steriel te werk gaat. Daarnaast moet je een geschikte SCOBY cultuur aanschaffen en tussentijds de ph waarden meten om op de juiste zuurtegraad uit te komen.

Het vereist wat oefenwerk en geduld om op de juiste kombucha te komen. Als je het te kort fermenteert blijven er nog veel suikers achter. Fermenteer je het te lang dan zal de kombucha steeds meer alcohol bevatten en uiteindelijk ook te zuur worden om nog te drinken.

Kopen in de winkel

Dit is een voorbeeld van een gezond kombucha drankje.

Er zijn veel verschillende soorten kombucha te koop in de winkels. Er zijn veel internationale merken te koop in allerlei soorten en smaken. De verwachting is dat kombucha steeds populairder gaat worden. Enkele soorten worden ook al in Nederland ‘gebrouwen’.

Let bij het kopen van kombucha vooral op de volgende dingen:

  • Kombucha uit een officiële brouwerij of fabriek verzekert je van een steriel en gedegen proces.
  • Ook moeten kombucha’s voor de verkoop onder de 0,5 % alcohol blijven.
  • Het is ook belangrijk om te kijken of er geen toegevoegd suiker, kleur- geur- en smaakstoffen zijn toegevoegd.
  • Goed gefermenteerde kombucha behoeft geen conserveringsmiddelen en staat dus buiten de koeling.
  • Vervolgens kun je rustig gaan kijken naar de verschillende smaken en de prijzen, om te bepalen welke voor jou het meest geschikt is.
Samengevat:
Zelf gefermenteerde kombucha zorgt ervoor dat je zeker weet wat er in het product zit. Omdat het een zeer nauwkeurig proces is, is de kans op fouten groter. Als je het product koopt dan weet je in ieder geval zeker dat aan de belangrijkste basisvoorwaarden zijn voldaan. Dit kost wel meer en het is van belang dat je de ingrediëntenlijst goed controleert op ongewenste toevoegingen.

Hoe kun je variëren met kombucha?

De smaken zijn uniek en het bevat nagenoeg geen suiker of alcohol. Tegenwoordig wordt het ook vaker gedronken door mensen die (even) minder tot geen alcohol drinken. Door de frisse en zurige smaak is het een goede afwisseling voor water en gewone theesoorten. Ook is het de perfecte basis om lekker mee te gaan variëren. Kies vooral voor gezonde suikervrije en koolhydraatarme combinaties, zodat het past in een gezond voedingspatroon.

Hieronder een aantal leuke tips om de standaard kombucha een twist te geven:

Kombucha mocktails

Vul een glas met 150 ml gekoelde kombucha en een paar ijsklontjes. Vervolgens kun je de volgende smaken toevoegen om steeds op een ander, en lekker verfrissend, drankje uit te komen:

  • Stukje verse gember
  • Sap of stukjes citrusvruchten
  • Verse munt
  • Puur cranberry sap
  • Vers rood fruit
  • Granaatappelpitjes
  • Rozemarijn
  • Vers meloensap
  • Puur ananassap
  • Passievrucht
  • Kaneelstokje

Kombucha als marinade

Kombucha is een fijne basis om vis, vlees en groente mee te marineren.

Zalm en makreel zijn vette vissoorten die je, door de hogere zuurtegraad van kombucha, kunt laten ‘garen’. Vervolgens kun je de verse vis direct eten met wat peper en zeezout.

Ook kip en stoofvlees blijven heel mals als je ze eerst laat marineren in de kombucha. Geef de marinade een oosterse twist door de kombucha te combineren met knoflook, gember, peper, zeezout en verse koriander.

Kort samengevat

Kombucha is een gefermenteerde drank van groene of zwarte thee. Deze thee gaat, samen met suiker en een combinatie van gist en bacteriën (‘SCOBY’ genaamd), fermenteren. De suiker wordt opgenomen tijdens de fermentatie en er ontstaan goede bacteriën, zuren, een heel klein beetje alcohol en wat koolzuur.

Het is het een product waar zowel mensen en de natuurgeneeskunde al eeuwenlang positief over zijn. Het heeft een gunstig effect op de darmwerking waardoor ons lichaam de aanwezige vitaminen en mineralen beter kan opnemen. Ook de, in kombucha aanwezige, zuren en enzymen bevorderen de spijsvertering. Deze eigenschappen versterken ons immuunsysteem en werken ontstekingsremmend. Omdat kombucha een vrij hoge zuurtegraad heeft is een maximum van 150 ml per dag aanbevolen.

Je kunt kombucha zelf fermenteren maar het proces moet nauwkeurig worden gemonitord om de groei van verkeerde bacteriën te voorkomen. Kombucha is tegenwoordig ook in steeds meer winkel te verkrijgen. Let hierbij goed op eventuele ongewenste, chemische toevoegingen.

Het is een drank waar je qua smaak enorm veel mee kunt variëren en zelfs gerechten mee kan marineren.

Je kunt het beste zelf ervaren hoe het jou bevalt. Het is een gezonder alternatief voor suikerrijke en chemisch bewerkte frisdranken, dus het uitproberen waard!


DOWNLOAD HET SUIKERVRIJE DAGMENU

Activeer je vetverbranding en krijg meer energie met de makkelijke suikervrije en koolhydraatarme recepten uit het dagmenu!

  • Met 14 makkelijk toepasbare tips voor snel resultaat!

Meer dan 60.000 bezoekers hebben dit dagmenu al gedownload.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *