Kefir: De 10 gezondheidsvoordelen en 1 waarschuwing

Sinds 2014 zien en horen we de naam ‘kefir’ steeds vaker. Ook de supermarkt heeft kefir nu vaak in de schappen staan. Het zou beter en gezonder zijn dan ‘gewone’ zuivel en het zou essentieel zijn om te gaan gebruiken.

Wij wilden natuurlijk onderzoeken wat er zo bijzonder aan is en of alle beweringen kloppen. Er ging een wereld voor ons open en (kleine spoiler) we zijn inmiddels enorm enthousiast over dit gezonde product!

Ontdek wat kefir zo speciaal maakt en waar je op moet letten bij de aanschaf van dit gezonde product.

In dit artikel lees je:

  • Wat kefir is
  • Waar kefir vandaan komt
  • Welke soorten kefir er bestaan
  • Welke gezondheidsvoordelen kefir heeft
  • Waar je het beste op kan letten bij het gebruik van kefir

Wat is kefir?

Net als kombucha is kefir ook een gefermenteerde drank. Fermenteren is een manier om producten, zonder chemische toevoegingen of fabrieksprocessen, langer houdbaar te maken.

Voor de tijd van de koelkasten, vriezers en chemische houdbaarheid werden producten gefermenteerd om ze langer te kunnen bewaren.

Het fermenteren van producten is sinds enkele jaren weer ontzettend populair vanwege de vele gezondheidsvoordelen die het je oplevert! Ook bij kefir is dit zeker het geval (1,2,3,4).

Zo wordt het gemaakt

Kefir kan gemaakt worden van water of (plantaardige) melk. Aan het basis ingrediënt wordt een bacteriecultuur toegevoegd van gisten en micro-organismen. Deze zien eruit als bloemkoolachtige korrels en groeien ook daadwerkelijk in die vorm.

Ze worden ook wel ‘bloemkool –of yoghurtplanten’ genoemd, al zijn het natuurlijk geen planten. De stukjes die je gebruikt om mee te fermenteren noemen we ‘kefirkorrels’. Er bestaan melkkefirkorrels en aparte waterkefirkorrels (1,2).

Tijdens de fermentatie wordt de drank luchtdicht afgedekt en 24-48 uur bewaard op een temperatuur van gemiddeld 18 graden. Binnen deze tijd vermenigvuldigen de bacteriën zich en voeden zich met de (melk)suiker van de basisdrank. De suikers worden opgenomen en door de kefirkorrels omgezet in verschillende zuren.

Na het verwijderen en zeven van de kefirkorrels blijft een frisse, licht zurige drank over; de kefir. De ‘levende’ kefirkorrels kunnen vervolgens weer gebruikt worden voor het maken van een nieuwe hoeveelheid kefir.

De smaak en intensiteit van de kefir is afhankelijk van de kracht van de kefirkorrels. Dit kan per seizoen en zelfs per regio van oorsprong verschillen (1,2).

Samengevat:
Kefir is een gefermenteerde drank, gemaakt van water of (plantaardige) melk. Door het toevoegen van speciaal gekweekte ‘kefirkorrels’, een bacteriecultuur van gisten en micro-organismen, worden de suikers vergist en komen zuren vrij. 

Waar komt kefir vandaan

De frisse en zurige drank melkkefir vindt zijn oorsprong in het Midden-Oosten en Azië, net als fermenteren in het algemeen.

Eeuwen geleden kon men de melk van de koe, schaap of geit alleen bewaren en meenemen na het fermenteren. Herders fermenteerde de melk bijvoorbeeld tijdens het rondtrekken in zakken van dierenhuiden. Melkkefir bestaat langer dan waterkefir.

Vermoedelijk komt de kefir fermentatiecultuur uit de Kaukasus en Tibet. Vervolgens werd het ook in Rusland en Turkije erg geliefd en heeft Rusland als eerste wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de gezondheidsvoordelen. De huidige naam is afgeleid van het Turkse woord “Keyif” wat zoiets als “een genoegen” betekent. (1,3)? 

Welke soorten kefir bestaan er?

Zoals genoemd kun je kefir maken van zowel water als melk. Naast deze twee soorten bestaat er ook nog een derde; de zogeheten ‘milde kefir’. We zetten alle soorten en hun kenmerken voor je op een rijtje (5,6):

Melkkefir

Kefir van melk is enigszins vergelijkbaar met een frisse drinkyoghurt waar, dankzij het fermenteren, een beetje koolzuur en een heel klein beetje alcohol in is ontstaan (1,2,7). Melkkefir kan gemaakt worden met alle dierlijke en ongezoete, plantaardige melksoorten (kokos, haver, rijstmelk) samen met de melkkefirkorrels.

Dankzij het fermentatieproces bevat melkkefir van dierlijke melk nauwelijks lactose wat het dus een prettige zuivel-achtige drank maakt voor mensen met lactose gevoeligheid. Het valt onder de ‘aangezuurde melksoorten’ die mensen veelal zonder buikklachten kunnen consumeren.

Waterkefir

Het fermentatieprincipe is gelijk aan melkkefir alleen wordt de drank gemaakt op basis van water met waterkefirkorrels en lijkt het eindresultaat meer op zoetige frisdrank dan op een friszurige yoghurtdrank (1,2,6).

Omdat voor vergisting suikers nodig zijn wordt aan het water een hoeveelheid suiker of fruit toegevoegd. Dadels zijn hier bijvoorbeeld erg geschikt voor. Door met fruit en eventueel kruiden te variëren ontstaan allerlei lekkere smaakvariaties.

Kefir Mild

Deze drank wordt veel verkocht in de verschillende supermarkten. Gezien de gestegen populariteit van kefir is het voor producenten aantrekkelijk om het product ook te maken.

Fermenteren is alleen een duurzaam proces waarbij tijd, smaak en kwaliteit niet altijd even consequent zijn. Om een sneller productieproces en eenduidig eindproduct te verkrijgen wordt in het fabrieksproces gebruik gemaakt van een samengesteld poeder in plaats van kefirkorrels. Dit poeder is gemaakt van verschillende bacteriën.

Het kefir poeder is ook steeds vaker los te koop om zelf kefir mee te maken. Deze variant is niet te vergelijken met de melk –en waterkefir omdat is aangetoond dat deze veelal geen gist en de uitgebreide kefir bacteriecultuur bevatten (1).

Samengevat:
Er bestaat kefir gefermenteerd met melk of water. Ook wordt er tegenwoordig ‘kefir, mild’ verkocht. Dit is een melkdrank waar fabrieksmatig een bacteriecultuur aan is toegevoegd en dat een korter fermentatieproces heeft doorlopen.

Welke gezondheidsvoordelen biedt kefir?

In ons eerdere artikel over fermenteren hebben we vastgesteld dat het fermenteren van producten verschillende gezondheidsvoordelen heeft. Deze gelden zeker ook voor kefir en de wetenschap is reeds overtuigd van de heilzame werking. De kefir fermentatiekorrels hebben een veel uitgebreidere bacterie –en gistencultuur dan andere fermentatie soorten. Dit biedt een uniek soort probiotica (11).

Verschillende onderzoeken geven aan dat kefir de volgende positieve uitwerking heeft op je lichaam:

1. Het is heel goed voor je darmflora

De levende micro-organismen van kefir vormen door de vergisting een natuurlijk probiotica (1,3,5). Deze probiotica vindt zijn weg naar onze darmen en blijft daarachter om onze darmflora te vormen. De darmflora is een verzamelnaam voor alle aanwezige, gezonde bacteriën die ons voedsel verwerken en omzetten tot nuttige voedingsstoffen en afvalstoffen.

2. De darmwerking verbetert

Uiteraard een resultaat van onder andere de herstelde darmflora. Dit zorgt ervoor dat voedsel veel beter wordt afgebroken en er minder problemen bestaan. De darmen blijven schoon en functioneren weer zoals het hoort. Het is bewezen (3,4,5,7,9,11) dat buikklachten enorm afnemen door het gebruik van kefir. Ook mensen die last hebben van het prikkelbare Darm Syndroom hebben er baat bij (9).

3. Het bevordert je spijsvertering

Door de boost die de probiotica de darmen geeft wordt de werking beter. Dat heeft als bijkomend voordeel dat vezels beter kunnen worden opgenomen. De doorstroming in de darmen krijgt weer een natuurlijke balans en de spijsvertering optimaliseert. Dat heeft als gevolg dat klachten rondom gasvorming en/of obstipatie verminderen (1,3,5,7).

4. Het is goed voor je weerstand

Kefir bevat ontzettend veel vitamines en mineralen, te weten Calcium, Magnesium, IJzer, Jodium, Vitamine B1/B2/B6/B8/B12/C/D/K2 en een scala aan enzymen (1,2,4,6). Mede dankzij de verbetering van de darmwerking en de spijsvertering worden deze gezonde vitamines en mineralen weer goed opgenomen. Een gezond lichaam begint tenslotte bij een gezonde darmwerking 🙂

5. Het helpt bij afvallen en behouden van een gezond gewicht

Tijdens het afvallen speelt een gezonde darmwerking een grote rol. Ook zorgt dat voor het afvoeren van overtollig vocht en worden de voedingsstoffen beter opgenomen. Dit zorgt voor een gezond metabolisme dat helpt bij het afvallen of behouden van een gezond gewicht (3,9,11). Extra positief zijn de natuurlijke zuren die voorkomen in kefir. Deze remmen de eetlust en zorgen voor extra opname van de voedingstoffen.

6. Het helpt infecties te voorkomen

De toename van de weerstand en de beschermende eigenschappen van de probiotica zorgen ervoor dat infecties minder vat krijgen op het lichaam. Onderzoek wijst uit dat regulier gebruik van kefir leidt tot een afname van (chronische) infecties (1,6,9,10,11).

7. Het ondersteunt in het behoud van gezonde botten en helpt tegen osteoporose

Voor de vorming en het behoud van sterke botten is calcium nodig. Ons lichaam kan calcium alleen optimaal opnemen in combinatie met vitamines K2 en D. Het brede scala aan vitamines en mineralen in de kefir bevatten ook deze combinatie die dus van essentieel belang is bij de botvorming en ter ondersteuning bij osteoporose (4,11).

8. Het verbetert de mentale gezondheid

Bijzonder dat een drankje kan leiden tot een verbetering van de hersenfunctie maar het is een feit. De verschillende B-vitamines helpen, samen met vitamine C en D, magnesium en ijzer bij de aanmaak van de signaalstoffen tussen de zenuwcellen. Het helpt de hersenen om de geheugenreceptoren gezond te houden en blijven de hersenen ondersteunen in de cel vernieuwing (4,6,10,11).

9. Het lichaam herstelt sneller

Bewezen is dat de drank heilzaam werkt bij het herstel van griep, verkoudheid en diarree vanwege het brede scala aan aanwezige voedingsstoffen. Ook bij zware therapieën of behandeling zoals chemotherapie helpt het bij het herstel (1,3,6,10).

10. Kefir helpt tegen allergie en astma

Wanneer je snel reageert op voeding en/of allergenen (denk aan pollen in de lucht) kan kefir preventief ondersteunen. Het werkt ontstekingsremmend waardoor je lichaam minder vatbaar wordt voor de uitlokking en ontstekingsreactie (1,3,7,11).

Veel onderzoeken uit het verleden zijn gedaan met dieren en in laboratoria. Nu de resultaten van deze onderzoeken zo positief zijn durft de medische wetenschap het sinds 2018 ook aan om de onderzoeken voort te zetten met mensen (10,11).

Op het gebied van kanker –en allergiepreventie wordt vanaf volgend jaar meer onderzoek gedaan.  Dit is een ontzettend positief signaal wat nog eens extra aangeeft hoeveel vertrouwen de geneeskundige onderzoekers door de jaren heen hebben gekregen in kefir.

Waar kun je het beste op letten als je kefir wil gaan gebruiken?

  • De naam ‘kefir’ is onbeschermd en mag vrij gebruikt worden. In de supermarkten wordt tegenwoordig vaak ‘Kefir Mild’ verkocht waarover we nu weten dat dit een fabrieksmatige variant is. Deze heeft absoluut niet dezelfde gezondheidsvoordelen als de authentiek gefermenteerde kefir. In biologische winkels is de kans het grootst dat de kefir met authentieke kefir gist –en bacterieculturen is gefermenteerd (1).
  • Bij Kefir Mild verloopt het fermentatieproces anders waardoor niet alle aanwezige suikers zijn vergist. Kefir Mild bevat daardoor nog wel lactose (melksuiker) waardoor het niet geschikt is voor mensen met lactose-intolerantie.
  • Ook waterkefir uit de supermarkt bevat vaak nog (rest)suiker en het is nogal eens onduidelijk of deze de gezonde gisten en bacterieculturen bevatten. Controleer vooral de etiketten op suiker en eventuele toevoegingen.
  • Melkkefir is prima te gebruiken als een gezonder alternatief voor de gemiddelde drinkyoghurt. Je kan dagelijks een glas drinken of gebruiken in een fruit/groente smoothie. Houdt er rekening mee dat er nog wel een heel klein beetje lactose aanwezig is. Mensen die 100% lactose-intolerant zijn kunnen dan beter kiezen voor waterkefir dat dezelfde gezondheidsvoordelen biedt.
  • Uiteraard is het koolzuur en alcohol die tijdens het fermentatieproces zijn ontstaan te verwaarlozen maar het zit er wel een beetje in. Kefir wordt wel beschouwd als een alcoholvrije drank.
  • Waterkefir kan ook dagelijks gedronken worden en is een supergezond alternatief voor frisdrank. Wel zijn er in het fermentatieproces fruitsuikers toegevoegd die, wanneer bijvoorbeeld zelfgemaakt, nog in bescheiden mate aanwezig kunnen zijn.
  • Wanneer je net begint met het (dagelijks) drinken van kefir dan is het raadzaam rustig op te bouwen. De uitgebreide probiotica is even wennen voor onze darmen en kan leiden tot diarree wanneer je darmen gevoelig zijn. Begin met een half glas per dag en bouw binnen enkele dagen op naar een glas per dag (150 ml).
  • Mocht je zelf kefir willen gaan fermenteren dan is het raadzaam je goed te laten informeren over de kwaliteit en de gebruikerservaringen van de kefirkorrels. Het aanschaffen van kefirpoeder raden we af omdat dit niet dezelfde bacterie –en gistculturen bevat als het origineel.
  • Houdt bij het eventueel zelf fermenteren van kefir rekening met hygiëne. In aanraking met de verkeerde bacteriën werkt het averechts.
  • Houdt bij zelf fermenteren ook rekening met een constante temperatuur. Te warm zorgt voor een sterkere drank waar je darmen verkeerd op kunnen reageren. Te koud zorgt voor veel restsuikers en een minder heilzame werking.
Samengevat:
Bouw het gebruik van kefir rustig op tot 150 ml per dag. Let bij de aanschaf van kefir op dat je de origineel, gefermenteerde versie aanschaft in plaats van de fabrieksmatige. Op die manier geniet je optimaal van de diverse gezondheidsvoordelen. Houdt bij het zelf fermenteren diverse regels omtrent temperatuur en hygiëne goed in de gaten.

Kort samengevat

Het fermenteren van voeding is gezond en wint aan populariteit. Kefir is een eeuwenoude gefermenteerde drank op basis van water (waterkefir) of melksoorten (melkkefir).

Aan de basis wordt een unieke bacterie –en gistcultuur toegevoegd, de zogeheten kefirkorrels. Na de fermentatie is de kefirdrank rijk aan een enorm breed scala aan essentiële voedingsstoffen.

Deze bieden ons lichaam zeer veel gezondheidsvoordelen, zowel op het preventieve als op het geneeskrachtige vlak.

De medische wetenschap is, dankzij de uitgebreide onderzoeken sinds eind vorige eeuw, ook overtuigd van de heilzame werking.

Kefir biedt, wanneer dagelijks gedronken, de volgende gezondheidsvoordelen:

  1. Herstel van de darmflora.
  2. Verbetering van de darmwerking.
  3. Verbetering van de spijsvertering.
  4. Verbetert de weerstand.
  5. Ondersteunt bij afvallen en op gewicht blijven.
  6. Het helpt preventief tegen ontstekingen.
  7. Het ondersteunt in de aanmaak van sterke botten en helpt tegen osteoporose.
  8. Het verbetert de mentale gezondheid.
  9. Het lichaam hersteld sneller.
  10. Het heeft preventieve eigenschappen tegen de vorming van kanker.
  11. Het helpt bij allergie en/of astma.

De naam kefir is onbeschermd waardoor er, gezien de stijgende populariteit, veel kefirsoorten op de markt zijn gekomen.  Bij de aanschaf van water –of melkkefir is voorzichtigheid geboden. De benaming ‘Kefir Mild’ is een fabrieksmatig product dat niet te vergelijken is met echte kefir en de bijbehorende gezondheidsvoordelen.


DOWNLOAD HET SUIKERVRIJE DAGMENU

Activeer je vetverbranding en krijg meer energie met de makkelijke suikervrije en koolhydraatarme recepten uit het dagmenu!

  • Met 14 makkelijk toepasbare tips voor snel resultaat!

Meer dan 60.000 bezoekers hebben dit dagmenu al gedownload.


4 reacties op “Kefir: De 10 gezondheidsvoordelen en 1 waarschuwing

  1. Marga zegt:

    Ik heb via marktplaats kefir en waterkefir gratis op te halen. Het groeit zo hard dat het makkelijk te krijgen is via via. Er zijn ook mensen die het verkopen, maar gratis aanbieden vindt ik een beter idee.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *